Today’s Hukamnama Sahib | Sachkhand Sri Harmandir Sahib, Sri Amritsar Sahib | Wednesday, 21 October 2026 |

ਅੰਗ: 686
ਰਾਗ: ਧਨਾਸਰੀ
ਬਾਣੀ: ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫, ਘਰੁ ੬, ਅਸਟਪਦੀ
ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਸੰਮਤ: ੫੫੮, ੫ ਕੱਤਕ

ਭਾਗ 1 — ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੰਜਾਬੀ

ਮੂਲ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਾਹਿਬ

ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੬ ਅਸਟਪਦੀ ॥

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥

ਜੋ ਜੋ ਜੂਨੀ ਆਇਓ ਤਿਹ ਤਿਹ ਉਰਝਾਇਓ ਮਾਣਸ ਜਨਮੁ ਸੰਜੋਗਿ ਪਾਇਆ ॥

ਤਾਕੀ ਹੈ ਓਟ ਸਾਧ ਰਾਖਹੁ ਦੇ ਕਰਿ ਹਾਥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਲਹੁ ਹਰਿ ਰਾਇਆ ॥੧॥

ਅਨਿਕ ਜਨਮ ਭ੍ਰਮਿ ਥਿਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ॥

ਕਰਉ ਸੇਵਾ ਗੁਰ ਲਾਗਉ ਚਰਨ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਕਾ ਮਾਰਗੁ ਦੇਹੁ ਜੀ ਬਤਾਈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥

ਅਨਿਕ ਉਪਾਵ ਕਰਉ ਮਾਇਆ ਕਉ ਬਚਿਤਿ ਧਰਉ ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਤ ਸਦ ਹੀ ਵਿਹਾਵੈ ॥

ਕੋਈ ਐਸੋ ਰੇ ਭੇਟੈ ਸੰਤੁ ਮੇਰੀ ਲਾਹੈ ਸਗਲ ਚਿੰਤ ਠਾਕੁਰ ਸਿਉ ਮੇਰਾ ਰੰਗੁ ਲਾਵੈ ॥੨॥

ਪੜੇ ਰੇ ਸਗਲ ਬੇਦ ਨਹ ਚੂਕੈ ਮਨ ਭੇਦ ਇਕੁ ਖਿਨੁ ਨ ਧੀਰਹਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਕੇ ਪੰਚਾ ॥

ਕੋਈ ਐਸੋ ਰੇ ਭਗਤੁ ਜੁ ਮਾਇਆ ਤੇ ਰਹਤੁ ਇਕੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਮੇਰੈ ਰਿਦੈ ਸਿੰਚਾ ॥੩॥

ਜੇਤੇ ਰੇ ਤੀਰਥ ਨਾਏ ਅਹੰਬੁਧਿ ਮੈਲੁ ਲਾਏ ਘਰ ਕੋ ਠਾਕੁਰੁ ਇਕੁ ਤਿਲੁ ਨ ਮਾਨੈ ॥

ਕਦਿ ਪਾਵਉ ਸਾਧਸੰਗੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਸਦਾ ਆਨੰਦੁ ਗਿਆਨ ਅੰਜਨਿ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਇਸਨਾਨੈ ॥੪॥

ਸਗਲ ਅਸ੍ਰਮ ਕੀਨੇ ਮਨੂਆ ਨਹ ਪਤੀਨੇ ਬਿਬੇਕਹੀਨ ਦੇਹੀ ਧੋਏ ॥

ਕੋਈ ਪਾਈਐ ਰੇ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਕੈ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਕੀ ਦੁਰਮਤਿ ਮਲੁ ਖੋਏ ॥੫॥

ਕਰਮ ਧਰਮ ਜੁਗਤਾ ਨਿਮਖ ਨ ਹੇਤੁ ਕਰਤਾ ਗਰਬਿ ਗਰਬਿ ਪੜੈ ਕਹੀ ਨ ਲੇਖੈ ॥

ਜਿਸੁ ਭੇਟੀਐ ਸਫਲ ਮੂਰਤਿ ਕਰੈ ਸਦਾ ਕੀਰਤਿ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਕੋਊ ਨੇਤ੍ਰਹੁ ਪੇਖੈ ॥੬॥

ਮਨਹਠਿ ਜੋ ਕਮਾਵੈ ਤਿਲੁ ਨ ਲੇਖੈ ਪਾਵੈ ਬਗੁਲ ਜਿਉ ਧਿਆਨੁ ਲਾਵੈ ਮਾਇਆ ਰੇ ਧਾਰੀ ॥

ਕੋਈ ਐਸੋ ਰੇ ਸੁਖਹ ਦਾਈ ਪ੍ਰਭ ਕੀ ਕਥਾ ਸੁਨਾਈ ਤਿਸੁ ਭੇਟੇ ਗਤਿ ਹੋਇ ਹਮਾਰੀ ॥੭॥

ਸੁਪ੍ਰਸੰਨ ਗੋਪਾਲ ਰਾਇ ਕਾਟੈ ਰੇ ਬੰਧਨ ਮਾਇ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਮੇਰਾ ਮਨੁ ਰਾਤਾ ॥

ਸਦਾ ਸਦਾ ਆਨੰਦੁ ਭੇਟਿਓ ਨਿਰਭੈ ਗੋਬਿੰਦੁ ਸੁਖ ਨਾਨਕ ਲਾਧੇ ਹਰਿ ਚਰਨ ਪਰਾਤਾ ॥੮॥

ਸਫਲ ਸਫਲ ਭਈ ਸਫਲ ਜਾਤ੍ਰਾ ॥

ਆਵਣ ਜਾਣ ਰਹੇ ਮਿਲੇ ਸਾਧਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥ ਦੂਜਾ ॥੧॥੩॥

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਭਾਵ-ਅਰਥ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸ ਪਾਵਨ ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਜੀਵ ਅਨੇਕਾਂ ਜੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਉਲਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ, ਆਪਣਾ ਸਹਾਰਾ ਦਿਓ ਅਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ। ਮੈਂ ਅਨੇਕਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਸਹੀ ਜੀਵਨ-ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਓ।

ਮਨੁੱਖ ਮਾਇਆ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਜਿਹੇ ਸੰਤ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਜੋੜੇ।

ਕੇਵਲ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥ ਪੜ੍ਹ ਲੈਣਾ, ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਉਮੈ, ਦੁਰਮਤਿ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਣ। ਅਸਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਨ ਦੀ ਹੈ। ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨ ਦੀ ਹਠਧਰਮੀ ਅਤੇ ਦਿਖਾਵੇ ਵਾਲੀ ਭਗਤੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸਲ ਆਤਮਿਕ ਉੱਚਾਈ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ। ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ, ਨਿਮਰਤਾ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੋਵੇ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟਦੇ ਹਨ। ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਗੇੜ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ

• ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਅਮੁੱਲ ਦਾਤ ਸਮਝੋ।

• ਮਾਇਆ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਨਾ ਗੁਆਓ।

• ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਮਲ ਬਣਾਓ।

• ਬਾਹਰੀ ਦਿਖਾਵੇ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਦਿਓ।

• ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਓ।

ਅੱਜ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼: ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਸਲ ਸਫਲਤਾ ਮਾਇਆ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।

भाग 2 — हिंदी

आज का हुकमनामा साहिब

सचखंड श्री हरिमंदिर साहिब, श्री अमृतसर साहिब

बुधवार, 21 अक्टूबर 2026

अंग: 686
राग: धनासरी
बाणी: धनासरी महला 5, घर 6, अष्टपदी

मूल गुरबाणी

मूल गुरबाणी ऊपर दिए गए गुरमुखी पाठ के अनुसार है। पाठ की शुद्धता बनाए रखने के लिए मूल शब्द को गुरमुखी में ही प्रस्तुत किया गया है।

सरल हिंदी में भावार्थ

श्री गुरु अर्जन देव जी इस पवित्र शबद में मनुष्य को मानव जीवन का वास्तविक उद्देश्य समझाते हैं। जीव अनेक जन्मों में भटकता हुआ संसार के मोह और माया में उलझा रहता है। मानव जन्म एक अनमोल अवसर है, जिसका उपयोग केवल धन और सांसारिक इच्छाओं की पूर्ति के लिए नहीं, बल्कि परमात्मा से जुड़ने के लिए करना चाहिए।

गुरु साहिब प्रभु से प्रार्थना करते हैं कि हे प्रभु! मुझे अपनी शरण में रखिए, अपना सहारा दीजिए और अपनी कृपा से अपने साथ मिला लीजिए। अनेक जन्मों में भटकने के बाद भी मन को स्थिरता नहीं मिली। अब गुरु की सेवा और उनके बताए मार्ग पर चलने की आवश्यकता है।

मनुष्य धन और माया को अपना मानकर पूरा जीवन इसी चिंता में बिता देता है। गुरु साहिब ऐसी संत-संगति का महत्व बताते हैं, जो मन की चिंताओं को दूर करे और परमात्मा के प्रति प्रेम उत्पन्न करे।

केवल धार्मिक ग्रंथ पढ़ना, तीर्थों पर स्नान करना या बाहरी धार्मिक कर्म करना पर्याप्त नहीं है, यदि मन में अहंकार, गलत विचार और विकार बने रहें। सच्ची पवित्रता मन के भीतर होती है। गुरु के ज्ञान और साध-संगत से मनुष्य अपने भीतर की बुराइयों को पहचानकर उन्हें दूर कर सकता है।

गुरु साहिब समझाते हैं कि हठ, दिखावा और अहंकार से की गई भक्ति मनुष्य को वास्तविक आध्यात्मिक शांति नहीं देती। सच्ची भक्ति में विनम्रता, प्रेम, गुरु के शब्द की समझ और परमात्मा का स्मरण आवश्यक है।

अंत में शबद बताता है कि जब मन गुरु के शब्द से जुड़ता है और प्रभु की कृपा प्राप्त होती है, तब माया के बंधन कटने लगते हैं। साध-संगति और प्रभु के नाम से जीवन की यात्रा सफल होती है और जन्म-मरण के चक्र से मुक्ति का मार्ग मिलता है।

आज के हुकमनामे की शिक्षा

• मानव जीवन को एक अनमोल अवसर समझें।

• धन और अहंकार को जीवन का अंतिम उद्देश्य न बनाएं।

• गुरु की शिक्षा और साध-संगत से मन को निर्मल करें।

• बाहरी दिखावे के बजाय आंतरिक सुधार पर ध्यान दें।

• नाम-सिमरन, सेवा और विनम्रता को जीवन का हिस्सा बनाएं।

आज का संदेश: जीवन की वास्तविक सफलता धन-संपत्ति में नहीं, बल्कि गुरु की शिक्षा को अपनाने, मन को निर्मल करने और परमात्मा से प्रेम जोड़ने में है।

Part 3 — English

Today's Hukamnama Sahib

Sachkhand Sri Harmandir Sahib, Sri Amritsar Sahib

Wednesday, 21 October 2026

Ang: 686
Raag: Dhanaasree
Bani: Dhanaasree, Fifth Mehl, Sixth House, Ashtpadi

Original Gurbani

The complete original Gurbani is reproduced in Gurmukhi in Part 1 above. The original text should be retained in Gurmukhi to preserve its accuracy and integrity.

English Meaning

In this sacred Shabad, Sri Guru Arjan Dev Ji explains the precious value and true purpose of human life. The soul wanders through countless forms of existence, becoming entangled in worldly attachment and Maya. Human birth is a rare opportunity and should be used to develop a deeper connection with the Divine rather than being spent entirely in the pursuit of wealth and worldly desires.

The Guru offers a humble prayer to the Lord: “Please grant me Your protection, extend Your hand of support, and unite me with You through Your grace.” After wandering through many births, the mind has not found lasting stability. The seeker now wishes to serve the Guru and learn the path that leads to the Divine.

Human beings often spend their lives accumulating possessions and thinking of them as their own. The Shabad emphasises the importance of the company of spiritually wise people, whose guidance can relieve anxiety and awaken love for the Lord.

Reading religious scriptures, visiting pilgrimage sites and performing outward religious rituals are not sufficient if the mind remains filled with ego, pride and harmful tendencies. True purification takes place within. Through the Guru's wisdom and the company of the holy, one can recognise and overcome inner shortcomings.

The Guru also cautions against stubbornness, superficial displays of devotion and spiritual pride. Genuine devotion requires humility, love, understanding of the Guru's Word and remembrance of the Divine.

The Shabad concludes by describing the freedom that comes through the Guru's Word and divine grace. As the mind becomes absorbed in the Shabad, the bonds of Maya begin to loosen. Through spiritual companionship and remembrance of the Lord, life's journey becomes fruitful and the path beyond the cycle of birth and death is revealed.

Spiritual Lessons for Today

• Recognise human life as a precious opportunity.

• Do not make wealth, possessions and ego the ultimate purpose of life.

• Purify the mind through the Guru's wisdom and spiritual companionship.

• Value inner transformation over outward religious display.

• Practise Naam Simran, humility and selfless service.

Today's Reflection: The true success of human life lies not in accumulating possessions, but in living by the Guru's wisdom, purifying the mind and developing a loving connection with the Divine.

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ॥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹਿ ॥