A new turn in the US-Iran standoff

ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਈਰਾਨ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨੇੜੇ; ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਮੁੜ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਵੱਲ ਵਧਣ ’ਤੇ ਦੁਵਿਧਾ

ਕੇਸਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਿਊਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ :

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਲੰਬੇ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਬਾਰੇ ਇੱਕ “ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ” ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਸਾਹਮਣੇ ਅਗਲੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਾਹ—ਦੋਵੇਂ ਵਿਕਲਪ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। 

ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਵਧੀ ਚਿੰਤਾ

Axios ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਸਮਝੌਤੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਸਿੱਧੀ ਵਾਰਤਾ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਹਿਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਹਿਮ ਮੀਟਿੰਗ

ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਟਰੰਪ ਦੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ, ਕਤਰ, ਬਹਿਰੀਨ, ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਅਗਲੀ ਦਿਸ਼ਾ, ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਖੁਦ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ ਬਣੀ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ

ਇਸ ਪੂਰੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ Strait of Hormuz ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

18 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਰਿਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ Togo-flagged oil tanker ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਕਥਿਤ “ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ” ਰਸਤਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੈ। Associated Press ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। 

ਯਮਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਮੋਰਚਾ ਵੀ ਸਰਗਰਮ

ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖੇਤਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਯਮਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ-ਸਮਰਥਿਤ ਹੂਤੀ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਜਾਰੀ ਹਨ।

ਇਸ ਕਾਰਨ Red Sea ਅਤੇ Bab el-Mandeb ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਵੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ

ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। 18 ਸਤੰਬਰ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ Brent crude ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ $103 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਮੀ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਕੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਬਿਆਨ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਈਰਾਨ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ—ਦੋਵੇਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਫ਼ਦ ਨੂੰ ਵੀ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਪਰਕ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੱਖ ਹੈ। 

ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਅਗਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ’ਤੇ

ਅਮਰੀਕਾ–ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ, ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦੇ ਅਗਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੀ ਅਗਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।