The True Bliss of Sawan – The Color of the Divine Name
ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸ਼ਬਦ – ਪਾਵਨ ਅੰਗ 134
ਬਾਰਹ ਮਾਹਾ ਮਾਂਝ, ਮਹਲਾ ੫
ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਆਤਮਕ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਹਰੀ-ਭਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਆਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਿੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਲ ਪੰਜਾਬੀ ਅਰਥ
"ਸਾਵਣਿ ਸਰਸੀ ਕਾਮਣੀ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਿਉ ਪਿਆਰੁ ॥"
ਸਾਵਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੀਵ-ਇਸਤ੍ਰੀ (ਜੀਵਾਤਮਾ) ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਸੁਹਾਗਣ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
"ਮਨੁ ਤਨੁ ਰਤਾ ਸਚ ਰੰਗਿ ਇਕੋ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰੁ ॥"
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
"ਬਿਖਿਆ ਰੰਗ ਕੂੜਾਵਿਆ ਦਿਸਨਿ ਸਭੇ ਛਾਰੁ ॥"
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਸੁਖ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਵਾਂਗ ਬੇਮੁੱਲ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ।
"ਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬੂੰਦ ਸੁਹਾਵਣੀ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਪੀਵਣਹਾਰੁ ॥"
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਹੀ ਨਾਮ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਦਾ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
"ਵਣੁ ਤਿਣੁ ਪ੍ਰਭ ਸੰਗਿ ਮਉਲਿਆ ਸੰਮ੍ਰਥ ਪੁਰਖ ਅਪਾਰੁ ॥"
ਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਘਾਹ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
"ਹਰਿ ਮਿਲਣੈ ਨੋ ਮਨੁ ਲੋਚਦਾ ਕਰਮਿ ਮਿਲਾਵਣਹਾਰੁ ॥"
ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਤਰਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ।
"ਜਿਨੀ ਸਖੀਏ ਪ੍ਰਭੁ ਪਾਇਆ ਹੰਉ ਤਿਨ ਕੈ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰ ॥"
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਨ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
"ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਜੀ ਮਇਆ ਕਰਿ ਸਬਦਿ ਸਵਾਰਣਹਾਰੁ ॥"
ਹੇ ਨਾਨਕ! ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਫਲ ਬਣਾਵੇ।
"ਸਾਵਣੁ ਤਿਨਾ ਸੁਹਾਗਣੀ ਜਿਨ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਉਰਿ ਹਾਰੁ ॥"
ਅਸਲ ਸਾਵਣ ਅਤੇ ਅਸਲ ਸੁਹਾਗ ਉਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਹਾਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼
-
ਸਾਵਣ ਦੀ ਅਸਲ ਹਰਿਆਵਲੀ ਬਾਹਰਲੀ ਨਹੀਂ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਨ ਦੀ ਹਰਿਆਵਲੀ ਹੈ।
-
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
-
ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੰਗ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹਨ; ਨਾਮ ਦਾ ਰੰਗ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
-
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਨਾਮ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
-
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜਤਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
-
ਜਿਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਵੱਸ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਰੁੱਤ ਸਾਵਣ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਅਸਲ ਸੁਹਾਗਣ ਹੈ।