ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 

ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ: 12 ਨਵੰਬਰ 2026

ਭਾਰਤ ਦੀ ਖਪਤਕਾਰ ਕੀਮਤ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (CPI) ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ 6.09 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇਹ 5.54 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੀ 2 ਤੋਂ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਲੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੱਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵੀ ਸਤੰਬਰ ਦੇ 7.74 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 8.94 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਬਾਅ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। Financial Express ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ 116.22 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਲਸਣ ਵਿੱਚ 60.74 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਵਿੱਚ 48.32 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ 6.63 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 5.41 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। Reuters ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ CPI ਲੜੀ ਵਿੱਚ RBI ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੈ।

ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਨਾਲ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰਸੋਈ ਬਜਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। RBI ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਮੀਟਿੰਗ 4 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਕੋਈ ਐਲਾਨਿਆ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਖੁਰਾਕੀ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਖਰਚਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।