ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਭੁੱਲਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਬਣੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ
Are we forgetting our Sikh heritage? Preservation of historical sites has become the need of the hour
ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਵੇਲੀਆਂ, ਸਰੋਵਰਾਂ, ਬੇਰੀਆਂ, ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਘਾਟ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਸ਼ਾਨ ਗੁਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਟੋਡਰ ਮੱਲ ਦੀ ਜਹਾਜ਼ ਹਵੇਲੀ, ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ, ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਬੀੜਾਂ, ਪੁਰਾਤਨ ਕਲਾ, ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਯਤਨ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ, ਪੁਰਾਤਨ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਜੁੜ ਸਕਣ।